“Bệnh” của học sinh khi nói tiếng Anh

Đi dạy cho các cháu tuổi teen, mình thấy có một “bệnh” mà rất nhiều bạn mắc phải, đó là: Khi gặp từ mà không biết phát âm là các con cố gắng nói liến thoắng “cho qua”.

Bệnh này có lẽ bắt nguồn từ niềm tin rằng, “nếu mình nói lướt lướt” thì thầy cô sẽ không “phát hiện” lỗi phát âm của mình.
Có nghĩa là không bị… trừ điểm.

Mình cũng thấy hiện tượng này trong các kỳ thi… tranh biện (debate) ở Việt Nam. Một số con khi tranh biện có xu hướng nói 1 lèo những ý tưởng loạn xị ngậu, không ra đầu, không ra cuối, cũng không có mấy người hiểu được… Chiến lược này nhiều khi mang lại hiệu quả rõ rệt vì người nghe là… người Việt Nam.

Đối thủ thì nghe 1 lúc “ong” hết cả tai, chả hiểu ý tưởng của bạn kia là gì mà đối đáp lại, cái mặt đần thối ra (vì làm gì có ý tưởng nào rõ ràng đâu, nói rặt luyên thuyên).

Ban giám khảo mặt đơ ra như khúc gỗ, mình cũng chẳng biết là có hiểu gì không? Khán giả thì phần đa là không hiểu, nên thấy bắn tiếng Anh 1 lèo là cho rằng kinh khủng lắm… Vỗ tay rào rào. Bạn ấy nói, mình không hiểu chứng tỏ bạn ấy càng đáng tin cậy và “trình cao”…

Giữ mindset đó đi ra ngoài thì rất rủi ro.

Mục đích của giao tiếp là để người nghe có thể hiểu được. Nên bất kể bạn đang giao tiếp với giáo viên trong kỳ thi nói, hay với đối thủ trong kỳ “debate”, bạn cần hiểu người nghe là ai. Và sử dụng “loại” tiếng Anh giúp người nghe có thể hiểu được.

Đó chính là mục tiêu của học phát âm tiếng Anh… Nên mình nhắc học viên, khi gặp từ mình không chắc cách phát âm, thay vì “lươn lướt”, con càng phải chỉn chu trong phát âm. Làm sao để nói, người nghe có thể hiểu được mình.

Tiếng Anh là để giao tiếp, không phải để “làm màu”…