Bí quyết học ngữ pháp tiếng Anh hiệu quả

Rất nhiều người Việt Nam ám ảnh với việc học ngữ pháp. Ám ảnh đến nỗi, họ mua những cuốn sách ngữ pháp vô cùng chuyên ngành về để “cày”, và sau đó tự hỏi tại sao mình vẫn không thể giao tiếp, đọc viết tiếng Anh tốt được.

Ở hầu hết các trường học Mỹ, trẻ em không phải học ngữ pháp. Thay vì thế, chúng học đọc. Ở cấp 1, trẻ em nghe đọc sách và đọc sách rất nhiều, tới nỗi chúng hiểu được các cấu trúc ngữ pháp phức tạp mà không cần phải học.

Nhưng chúng ta là người Việt Nam, và không sử dụng tiếng Anh hàng ngày, việc rập khuôn theo Mỹ e rằng cũng không hoàn toàn hiệu quả.

Vai trò của ngữ pháp tiếng Anh? Và học khi nào?

Trong giao tiếp hàng ngày

Nếu bạn chỉ cần học nghe nói trong giao tiếp hàng ngày, về cơ bản bạn không cần học ngữ pháp giống như hiện nay.

Ví dụ, khi bạn nói tiếng Anh “I’m interested at the TV” thì về cơ bản không vấn đề gì. Trong giao tiếp, hiểu nhà là quan trọng, nên phát âm, trôi chảy, cụm từ quen thuộc, ngữ điệu rõ ràng… quan trọng hơn đúng – sai ngữ pháp.

Cách học hợp lý ở đây là “focus on form”: cứ nói cho lưu loát và làm người khác hiểu được là tốt rồi. Bạn có nói “interested at” thay vì “interested in” thì cũng chẳng ai cười, miễn là mình hiểu nhau. Về mặt nhận thức, điều này giảm tải bộ nhớ làm việc, giúp não ưu tiên “hiểu–phản hồi”, thay vì cố nhớ một quy tắc ngữ pháp không quen thuộc.

Cần nhớ, nghe – nói thì ngữ pháp vẫn quan trọng, nhưng chỉ là ngữ pháp căn bản thôi. Thứ này về cơ bản không phải học quá nhiều.

Bài viết liên quan: Vai trò của ngữ pháp trong giao tiếp tiếng Anh

Trong đọc – viết tiếng Anh

Nhưng trong đọc – viết thì ngữ pháp quan trọng hơn 1 chút. Vì thường tài liệu đọc hữu ích (sách giáo khoa, tạp chí chuyên ngành…) có cấu trúc ngữ pháp phức tạp hơn nghe – nói nhiều. Khi đọc tài liệu khó, ngữ pháp là bản đồ.

Rất nhiều người học từ vựng đủ đủ mà gặp câu dài là… chịu. Thực ra cái bạn thiếu là cảm nhận mối quan hệ ngữ pháp – ngữ nghĩa (forms – meaning). Năng lực xác định đâu là danh từ, chủ ngữ (N – Subject), đâu là động từ chính (main verb), đâu là trạng từ (adverbial expression) đóng vai trò quan trọng giúp bạn tách câu dài thành mảnh nhỏ để não xử lý. Vậy nên, với người cần đọc học thuật hay tài liệu chuyên môn, ngữ pháp là công cụ giải mã, không phải gánh nặng.

Còn với viết, đặc biệt là email công việc, báo cáo, bài luận, ngữ pháp bỗng trở thành… thước đo sự chuyên nghiệp. Văn bản không có ánh mắt, giọng điệu, ngôn ngữ cơ thể để “chống cháy”, nên câu chữ phải tự đứng vững: thì–thể, mệnh đề quan hệ, giới từ, liên kết đoạn… Nếu lỏng tay, người đọc sẽ có thể hiểu sai hoặc thấy “kỳ kỳ” dù nội dung rất ổn.

Nên khi dạy nghe – nói, giáo viên không nên tập trung sửa ngữ pháp cho học sinh, mà cần xem học sinh nghe có hiểu không, nói có rõ ràng không.
Khi dạy đọc – viết cũng tương tự, nhưng hơi khác 1 chút. Học đọc, giáo viên dựa vào những chỗ học sinh không hiểu hoặc hiểu sai khi đọc để phân tích ngữ pháp. Học viết, giáo viên tìm 1-2 lỗi ngữ pháp TIÊU BIỂU NHẤT của học sinh và chỉ sửa những lỗi đó, tránh sửa tràn lan.
Như vậy, người học sẽ giỏi ngữ pháp mà không cần phải “cày” khốn khổ như nhiều học sinh hiện nay!!!

Vậy, làm thế nào để học ngữ pháp hiệu quả? Theo kinh nghiệm của mình, có thể áp dụng một số phương pháp sau:

5 Phương pháp giúp bạn học ngữ pháp tiếng Anh hiệu quả

1. Đọc sách

Nhiều người học Việt Nam nhìn thấy sách tiếng Anh là sợ. Lý do có lẽ là họ chọn loại sách quá khó với trình độ của mình. Chọn 1 cuốn sách vừa sức có nghĩa là lượng từ vựng trong sách không quá tải, và bạn có thể đọc và thưởng thức cuốn sách một cách thoải mái.
Khi đọc sách, bạn được “nạp” vào đầu một cách tự nhiên rất nhiều các kiến thức ngữ pháp, từ cách dùng thì, đến giới từ, chia động từ… và quan trọng nhất là bạn học được cách sắp xếp từ ngữ sao cho đúng, chuẩn và tự nhiên.

Một người đọc sách nhiều có thể sẽ không đạt điểm tối đa trong một bài thi ngữ pháp, nhưng khả năng cao là họ sử dụng được ngữ pháp trong giao tiếp và viết lách.

3. Giao tiếp

Trẻ em Mỹ học ngữ pháp đầu tiên là qua giao tiếp, và điều này đến một cách rất tự nhiên. Bạn cũng sẽ học nhiều cấu trúc ngữ pháp qua giao tiếp, đặc biệt nếu bạn có điều kiện giao tiếp với người bản xứ. Hồi còn ở Mỹ, mình đã rất ngạc nhiên khi nghe con trai sử dụng “ngữ pháp” rất ư chuẩn chỉnh. Ví dụ, có hôm mình đón con muộn, nó hỏi: “where’ve you been, daddy? I’ve been waiting here forever”…

Tất nhiên, mình không phải trẻ con, cũng không sống ở Mỹ để học theo kiểu của tụi nhỏ. Tuy nhiên, giao tiếp tiếng Anh nhiều sẽ giúp bạn hoàn thiện ngữ pháp rất nhiều. Một phần là khi nghe tiếng Anh, bạn sẽ “học” được ngữ pháp và cách diễn đạt mới. Và hơn thế, khi giao tiếp là vì bạn sẽ phải “nói”, và bạn sẽ không thể biến ý tưởng của mình thành lời nói một cách tự nhiên nếu thiếu ngữ pháp.