Chuyện thật: Chúng nó cứ đòi “hôn”

Khoảng 30 năm trước, có một cô làm ở tổng cục đón một đoàn khách nước ngoài sang.
Xong về, cô ấy bảo với mình: “Cô thấy bọn Tây lạ lắm, chúng nó đi qua cô mà thằng nào cũng bảo: Kiss me, kiss me… Làm cô đỏ hết cả mặt.”

Mình nghe qua thì không hiểu thế nào. Nghĩ mãi mới “ớ” một tiếng, rồi tủm tỉm bảo:
“Không phải chúng nó nói kiss me đâu. Chắc cô đứng chắn đường, nên nó bảo excuse me đấy…”
Cô cười bẽn lẽn: “Thế à, thế mà cô cứ tưởng…”

Hiện tượng này trong nghe giống như “man in the moon”: trong mọi nền văn hóa, từ Việt Nam tới Trung Quốc, tới Đức, ai cũng đều thấy có “người” trên mặt trăng.
Lý do: não luôn cố biến cái lạ thành cái quen.

Khi nghe, với vốn từ vựng còn ít và phát âm chưa chuẩn, người học thường quy bối mọi thứ nghe được thành cái họ đã biết. Thành thử, người ta nói một đằng, mình nghe một nẻo.
Nghe “excuse me” thành “kiss me” chỉ là một ví dụ.

Và đây chính là lý do học phát âm giúp người học rất nhiều. Khi bạn nghe câu “he’s being pushy”, bạn nhận ra ngay đó là âm /ʃ/ – chắc chắn không thể là /s/ được. Và rõ ràng là không… hiểu lầm ý người nói.
Học phát âm đúng cách là nền tảng của nghe tốt, và là bước đầu tiên để không còn nghe nhầm nữa.