Nghe phải đi kèm nói - Đọc phải đi kèm viết

Nhiều người khi học tiếng Anh chỉ chăm chăm vào nghe – đọc. Tất nhiên, đầu vào là quan trọng. Nhưng nếu kết hợp cùng kỹ năng nói – viết thì khả năng ngôn ngữ sẽ tiến bộ nhanh hơn rất nhiều. Cái này trong ngôn ngữ học gọi là Output Theory do Merrill Swain đề xuất. Tại sao luyện nói – viết (sau đây gọi là Output) lại giúp người học tiến bộ nhanh?

1. OUTPUT BUỘC NGƯỜI HỌC NHẬN RA KHOẢNG TRỐNG TRONG KIẾN THỨC (NOTICING THE GAP)

Khi người học cố gắng nói hoặc viết, họ thường nhận ra rằng họ không biết cách diễn đạt một ý tưởng bằng ngôn ngữ đích. Khoảnh khắc này khiến họ nhận ra sự khác biệt giữa:

Điều họ muốn nói

Điều họ có thể nói

Điều này rất quan trọng vì nó kích hoạt quá trình học tập có ý thức.

Ví dụ khi bạn muốn nói “anh sẽ đi đón con chiều nay” bằng tiếng Anh, mà không biết từ “đón” nói thế nào. Bạn nhận ra khoảng trống về từ vựng và có mong muốn bổ sung. Quá trình này không xảy ra nếu bạn chỉ nghe hoặc đọc. Swain (1985) cho rằng việc sản xuất ngôn ngữ buộc người học phải nhận ra những gì mình chưa biết hoặc chỉ biết một phần.

2. OUTPUT GIÚP XỬ LÝ NGÔN NGỮ SÂU HƠN (DEEPER PROCESSING)

Khi hiểu câu nói hoặc văn bản, người học có thể chỉ cần hiểu ý nghĩa chung. Nhưng khi tạo output, họ phải xử lý nhiều yếu tố cùng lúc:

Phát âm

Từ vựng

Ngữ pháp

Trật tự từ

Do đó, output buộc bạn phải xử lý ngôn ngữ ở mức sâu hơn. Theo Swain (1995), việc sản xuất ngôn ngữ khiến người học phải suy nghĩ kỹ hơn về cách ngôn ngữ hoạt động so với khi chỉ tiếp nhận thông tin.

3. MẮC LỖI VÀ ĐƯỢC SỬA

Nếu không nói, bạn sẽ không biết mình mắc lỗi phát âm. Một trong những lợi ích rất lớn của khóa “thực hành nói tiếng Anh 3 tháng” mà Quang thiết kế là nó giúp người học nhận ra: “Ơ, mình phát âm sai từ này à?”

Sau khi nhận ra lỗi, các bạn sẽ biết cách sửa cách nói tiếng Anh của mình. Trong nghiên cứu về học ngoại ngữ, feedback được xem là một trong những yếu tố quan trọng nhất giúp người học cải thiện khả năng sử dụng ngôn ngữ (Long, 1996).

4. OUTPUT GIÚP PHÁT TRIỂN SỰ TRÔI CHẢY (FLUENCY)

Output không chỉ giúp độ chính xác (accuracy) mà còn giúp phát triển sự trôi chảy (fluency) và tính tự động (automaticity) trong xử lý ngôn ngữ.

Để nói hoặc viết được trôi chảy, bạn cần một vốn ngôn ngữ lớn, và việc thực hành là điều kiện quan trọng nhất giúp bạn đạt được điều này. Rất nhiều giáo viên hoặc thậm chí giáo sư Đại học môn tiếng Anh, nhưng giao tiếp không tốt và nói không lưu loát. Lý do chính là thiếu “đầu ra” này.

Ngược lại, nhiều trẻ em có vốn tiếng Anh cơ bản nhưng lại giao tiếp rất tự tin, cũng chính nhờ cơ chế này.

5. Ý NGHĨA ĐỐI VỚI VIỆC DẠY NGOẠI NGỮ

Đáng tiếc, ở Việt Nam hiện nay việc dạy ngoại ngữ chủ yếu tập trung vào từ vựng và ngữ pháp. Nghe cũng rất ít chứ chưa nói tới nói và viết. Nhiều người cho rằng cách học này làm ảnh hưởng tới khả năng nghe – nói của học sinh.

Điều này đúng nhưng chưa đủ.

Thiếu “output” không những khiến học sinh học xong không giao tiếp hay sử dụng được, mà còn khiến việc học nói chung trở nên kém hiệu quả hơn rất nhiều.

Ví dụ, bạn tập đọc 10 tiếng mà không viết ra thì rất dễ quên. Nhưng nếu bạn đọc 1 tiếng rồi dành thêm 1 tiếng để viết lại những gì mình vừa đọc, hiệu quả có khi còn hơn cả 10 tiếng đọc kia.

TÓM LẠI

Trong việc học ngoại ngữ, nghe phải đi kèm nói – đọc phải đi kèm viết. Khi bạn cố gắng diễn đạt ý tưởng của mình bằng ngôn ngữ mới, bạn sẽ nhận ra những gì mình còn thiếu, xử lý ngôn ngữ sâu hơn, nhận được phản hồi, và dần dần nói trôi chảy hơn. Nói cách khác, ngôn ngữ không chỉ được học bằng cách tiếp nhận, mà còn được phát triển mạnh mẽ thông qua việc sử dụng nó.

Tác giả: thầy Quang Nguyễn

Nghe phải đi kèm nói – Đọc phải đi kèm viết