Phát âm của người Việt Nam ở đâu trên thế giới?
Rất nhiều bạn vẫn hay hỏi mình: “Người Việt phát âm tiếng Anh thuộc nhóm nào trên thế giới? Tốt? Trung bình? Hay kém?”
Nếu nhìn trên mặt bằng chung và theo các nghiên cứu về lỗi phát âm của người Việt, câu trả lời là:
👉 Người Việt nằm ở mức TRUNG BÌNH – THẤP, chủ yếu do đặc trưng ngôn ngữ mẹ đẻ và môi trường học tập nhiều năm thiên về ngữ pháp – dịch – viết, chứ không phải vì “thiếu năng khiếu”.
Vì sao người Việt dễ bị đánh giá là phát âm chưa tốt?
1. Khác biệt sâu sắc giữa tiếng Việt và tiếng Anh
Tiếng Việt là đơn âm tiết, đều đều, không có trọng âm.
Tiếng Anh là đa âm tiết, cần nhấn–nhả, cần rhythm, cần nối âm.
→ Người Việt nói tiếng Anh dễ bị đều đều, thiếu nhịp.
2. Bỏ âm cuối (ending sounds)
Do tiếng Việt không có nhiều âm cuối → người học thường bỏ /t/, /d/, /s/, /z/, /k/… hoặc đổi thành âm gần giống tiếng Việt.
3. Không quen các âm “không tồn tại” trong tiếng Việt
Ví dụ: /θ/ /ð/ /ʃ/ /ʒ/ /tʃ/ /dʒ/ và các cụm phụ âm (clusters).
→ Người Việt dễ “Việt hóa” thành /t/, /d/, /s/, /ch/, v.v.
4. Nguyên âm tiếng Anh phức tạp hơn rất nhiều
Tiếng Anh có nhiều nguyên âm không tương đồng với tiếng Việt → người Việt hay nhầm ship/sheep, bed/bad, pull/pool…
5. Hệ thống ngữ điệu – trọng âm bị bỏ qua hoàn toàn trong trường học
Thi THPT chủ yếu học đọc – viết → không rèn được stress, linking, intonation → tiếng Anh nghe thiếu tự nhiên.
6. Thiếu môi trường nghe – nói thật
Không nghe người bản ngữ, không nói hằng ngày → rất khó sửa lỗi phát âm theo phản xạ.
7. Thói quen “đánh vần” – và hiểu sai rằng tiếng Anh có thể đánh vần như tiếng Việt
Đây là vấn đề lớn nhất và gốc rễ nhất mà rất nhiều người không nhận ra. Tiếng Việt → viết sao đọc vậy. Tiếng Anh → gần như không thể đánh vần. 80% từ vựng tiếng Anh có cách đọc không khớp chữ viết.
Nhưng người Việt lại được dạy: “nhìn chữ đoán âm”, “đánh vần để đọc”, “đọc theo từng chữ cái”. Kết quả:
→ Càng đánh vần, phát âm càng sai.
→ Càng nhìn mặt chữ, nói càng cứng và khó hiểu.
