expert@moonesl.vn
Rất nhiều bạn hỏi Quang làm thế nào để giỏi tiếng Anh. Quang chưa giỏi, nhưng Quang biết cách làm thế nào để giỏi và sẽ chia sẻ với các bạn trong bài này.
4 Lý thuyết cơ bản để giỏi tiếng Anh
Ngày xưa, các nhà ngôn ngữ học tin rằng chỉ cần tiếp xúc đủ với ngôn ngữ là sẽ học được (Input Hypothesis, Krashen, 1985). Ông Krashen cho rằng, bạn phải nghe/đọc tài liệu bạn có thể hiểu được, nhưng khó hơn 1 chút thì dần sẽ tiến bộ.
Xong, có 1 bà tên là Swain nghĩ ra rằng, nghe xong phải nói thì sẽ nhớ lâu và biết mình hổng chỗ nào (output hypothesis). Bà cho rằng, phải nói và viết nữa thì ngôn ngữ mới phát triển nhanh.
Rồi một hồi, một ông tên là Long nghĩ ra là phải tương tác nó mới hiệu quả. Vì khi nói độc thoại, mình tự mình hiểu; nhưng nếu cùng ý tưởng đó diễn đạt cho người khác mới khó.
Nói chuyện còn có feedback, thế là interaction hypothesis ra đời. Nhưng mà ông Long cũng phát hiện ra là có những người sang Mỹ cả đời, nghe nói rất kinh mà ngữ pháp của họ thì rất là… ối dồi ôi.
Nên ông nghĩ ra cái form-focused teaching để giải quyết cái vấn nạn đó. Tức là khi nói thì phải chú trọng vào phát âm cho chuẩn chút, ngữ pháp cho đúng chút, từ vựng cho phù hợp chút…
Nhìn lại giáo dục chính thống ở Việt Nam sẽ thấy vì sao học mãi vẫn khó tiến bộ
Nhìn lại bối cảnh giáo dục chính thống ở Việt Nam, và gắn với 4 lý thuyết cơ bản ở trên, có thể thấy vì sao học sinh học mãi mà vẫn khó tiến bộ.
Vấn đề đầu tiên là input vừa thiếu vừa yếu: ở nhà hầu như không có môi trường sử dụng tiếng Anh, còn trên lớp thì mỗi tuần chỉ vài tiết nên lượng tiếp xúc quá ít để hình thành hệ thống ngôn ngữ.
Thêm vào đó, việc dạy học vẫn thiên về ngữ pháp và đọc, khiến học sinh gần như không có input chất lượng cho nghe và nói. Phát âm sai từ đầu lại càng làm tình hình tệ hơn. Vấn đề là không phát âm được thì cũng không nghe ra và nói không ai hiểu, tạo thành một vòng luẩn quẩn.
Về output, kỹ năng nói và viết gần như vắng bóng trong giờ học chính khóa, nên học sinh không có cơ hội “lòi cái dốt ra” để mà sửa. Ngay cả khi muốn sửa, không phải giáo viên nào cũng có đủ thời gian, năng lực hoặc công cụ để đánh giá chi tiết từng học sinh.
Điểm thú vị là hiện nay, với sự hỗ trợ của GenAI, giáo viên có thể phần nào đánh giá và phản hồi kỹ năng nói/viết, ngay cả khi bản thân họ chưa thật sự mạnh ở những kỹ năng này.
Còn interaction thì thiếu trầm trọng. Học sinh chủ yếu học từ vựng, ngữ pháp và một chút reading, trong khi ba kỹ năng còn lại bị bỏ ngỏ. Không có tương tác, không có trao đổi thật, thì ngôn ngữ không bao giờ trở thành “công cụ giao tiếp” đúng nghĩa.
Kết luận: Muốn giỏi tiếng Anh phải kết hợp đủ cả bốn yếu tố
Kết luận lại, muốn giỏi tiếng Anh thì đừng chọn một hướng, mà nên kết hợp cả bốn yếu tố: nghe và đọc nhiều để xây nền (input), nói và viết để kiểm tra bản thân (output), tương tác để phát triển (interaction), và chú ý đến form để sửa lỗi (focus on form).
Nói ngắn gọn: Input để hiểu – Output để lộ lỗ hổng – Interaction để nâng cấp – Focus on form để chuẩn hóa. Nếu thiếu một trong bốn yếu tố này, việc học sẽ rất dễ bị “kẹt” ở một mức độ nào đó trong thời gian dài.
