Quang nhớ có 1 lần gặp 1 phụ huynh, hỏi Quang: Thầy ơi, con em nó không thích học tiếng Anh, em gửi nó đi khắp các lớp rồi mà không tiến bộ. Tốn cả vài trăm triệu mà học tiếng Anh vẫn dốt nhất lớp.
Cái này liên quan tới “motivation” (động lực học tập) và một yếu tố rất quan trọng: MÔI TRƯỜNG HỌC.
Động lực học của trẻ thường sẽ xuất hiện trong một môi trường học như thế nào?
1. Môi trường có cảm giác an toàn
Một môi trường học tốt trước hết phải tạo cho trẻ cảm giác AN TOÀN. Trẻ không sợ sai, không sợ bị cười, không cảm thấy mỗi lần nói sai là bị chê trách. Trong việc học ngôn ngữ, sai là điều gần như bắt buộc. Nếu giáo viên không nắm rõ: lỗi sai nào cần nhắc nhở, nhắc nhở vào lúc nào, và như thế nào… học sinh sẽ khi sử dụng ngôn ngữ. Não bộ sẽ ưu tiên “tránh sai” hơn là “giao tiếp”.
Đây là lý do nhiều trẻ học tiếng Anh nhiều năm nhưng vẫn không dám mở miệng: giáo viên KHÔNG BIẾT CÁCH SỬA SAI ĐỂ TRẺ CẢM THẤY AN TOÀN VÀ TIẾN BỘ.
2. Môi trường có cảm giác vui
Một môi trường tốt cũng cần tạo được CẢM GIÁC VUI và có kết nối cảm xúc. Con đi học có THÍCH không? Cái này rất nhiều yếu tố: thích giáo viên, thích chương trình, thích không khí học trong lớp…
3. Môi trường giúp trẻ thấy “phiên bản tương lai”
Môi trường học có giúp trẻ nhìn thấy “phiên bản tương lai” của mình hay không. Trẻ cần biết chúng học tiếng Anh để làm gì.
Ví dụ, có những đứa trẻ muốn đi du học, đi du lịch, chơi game quốc tế, xem YouTube không cần phụ đề, hoặc sau này làm việc trong môi trường quốc tế. Khi tiếng Anh gắn với một “giấc mơ” cụ thể, động lực học sẽ mạnh hơn rất nhiều.
Hoặc nếu nó học từ một giáo viên từng sống ở nước ngoài, từng sử dụng tiếng Anh trong công việc thật, từng đi nhiều nơi… thường khiến trẻ cảm thấy: “À, học tiếng Anh thật sự mở ra một cuộc sống khác.” Nhiều đứa trẻ thích đi học không chỉ vì bài học, mà vì chúng muốn trở thành “giống cô/thầy”.
4. Môi trường trẻ cảm thấy mình đang tiến bộ
Yếu tố môi trường cuối cùng là trẻ cảm thấy mình ĐANG TIẾN BỘ. Con người nói chung rất dễ có động lực khi cảm thấy:
“Mình đang khá hơn hôm trước.” Nếu chương trình quá dễ, trẻ sẽ chán vì không có thử thách. Nhưng nếu quá khó, trẻ sẽ dễ nản vì cảm giác “mình học mãi vẫn không làm được”.
Ví dụ, trẻ có thể nhận ra:
“Hôm nay mình nghe được nhiều hơn.”
“Hôm nay mình nói trôi chảy hơn.”
“Hôm nay mình hiểu video tiếng Anh tốt hơn tuần trước.”
Chính cảm giác tiến bộ này tạo ra động lực học lâu dài mạnh hơn rất nhiều so với phần thưởng hoặc áp lực.
Phụ huynh cũng nên thận trọng với những môi trường CHỈ TẠO ĐỘNG LỰC BẰNG ÁP LỰC: “Học để thi”, “Học để không thua bạn.” “Học vì bố mẹ bắt…”
Kiểu động lực này có thể giúp trẻ học trong ngắn hạn, nhưng lâu dài dễ khiến trẻ mệt mỏi hoặc mất hứng thú với tiếng Anh.
