Vài lưu ý khi dạy phát âm tiếng Anh (dành cho giáo viên)

Mình thấy có rất nhiều GIÁO VIÊN DẠY PHÁT ÂM TIẾNG ANH có video “viral”, nhưng dạy phát âm… không chính xác lắm. Bài viết này hy vọng hữu duyên đến được với những giáo viên đang dạy người học… sai cách mà không biết mình dạy sai.

1. Nguyên lý chung của dạy âm: Không nhầm lẫn các âm với nhau

Nhiều giáo viên dạy phát âm có xu hướng “Việt hóa”, cái này không phải lúc nào cũng sai. Nhưng cần lưu ý: các âm không được làm lẫn lộn các từ với nhau.

Ví dụ, có giáo viên dạy âm “schwa” /ʌ/ (trong từ “bun”, “sun”) phát âm giống “ơ” tiếng Việt. Dạy như vậy là sai, vì nó dễ bị nhầm với âm /ɜr/, và có rất nhiều cặp từ. Ví dụ, học sinh phát âm “bun” thành “burn”. “bud” thành “bird”…

Hoặc có bạn dạy âm /ɪ/ là âm “ê” hoặc “nửa i nửa ê” trong tiếng Việt. Dạy vậy là sai, vì như vậy “hit” với “hate”, “it” với “ate” phát âm bị lẫn lộn với nhau…
Kim chỉ nam trước khi các bạn dạy: liệu mình phát âm như vậy có khiến các từ “minimal pairs” nào nhầm với nhau không? Trong thực tế, sự nhầm lẫn có dẫn tới khó hiểu hay không?

2. Dạy trọng âm

Nhiều giáo viên dạy trọng âm thì thêm dấu sắc. Ví dụ: beautiful thì phát âm là “bíu-ti-ful”. Dạy vậy là sai, đặc biệt khi nói tiếng Anh trong câu nghe sẽ rất kỳ cục, không tự nhiên, và thiếu rõ ràng.
Sai lầm ở đây là việc chú trọng vào trọng âm (âm tiết được nhấn) thay vì chú trọng vào âm tiết không được nhấn. Tiếng Việt mình NHẤN VÀO TẤT CẢ CÁC TỪ, nên khi nói tiếng Anh, vấn đề chính là người học không biết làm thế nào để đọc âm tiết KHÔNG ĐƯỢC NHẤN. Giáo viên cần hiểu về âm /ə/ để dạy tốt phần này.
***
Cuối cùng, nếu dạy PHÁT ÂM TIẾNG ANH xong mà người học KHÔNG THẤY TIẾN BỘ về khả năng NGHE và NÓI, chứng tỏ người dạy đang đi sai đường.