expert@moonesl.vn
Bài này viết cho ai từng thốt lên: “Ủa, người ta nói gì vậy trời?”. Nghe tiếng Anh KHÔNG phải là CỨ NGHE LÀ RA. Não của bạn phải đi qua 4 CỬA ẢI sau:
1. Word segmentation – Chia chuỗi âm thanh thành từ có ý nghĩa
Khi bạn nghe: “Wadawadadu?”, làm thế nào để có thể biết được đâu là từ nào? Dùng linh cảm ư? Có thể hiệu quả, nhưng sẽ rất “bấp bênh”.
Phương pháp là:
1. Làm quen với những cụm thường gặp (formualic expressions); và
2. “Nghe từ khóa” dựa trên “rhythm” trong lớp phát âm tiếng Anh
Ở cách thứ 2, bạn sẽ dựa vào các từ được nhấn để luận ra: “WHAT do you WANna DO?”
Ứng dụng: Tập nghe theo cụm (chunks) và nghe từ được nhấn (keywords are king). Phát âm tiếng Anh giúp bạn rất nhiều trong bước này
2. Word recognition – Nhận diện từ
Nghe: “She lost her wallet.”
=> Người học nghe ra: “She loves her wallet.”
=> Nghe sai từ khóa “lost” → “loves” → đổi hoàn toàn nghĩa câu!
Ứng dụng: Bên cạnh từ vựng, nghe ÂM (sounds) chính xác rất quan trọng. Để qua “ải” này, bạn cần cả vốn từ vựng tốt (biết cả lost và love) và hiểu về âm cuối (/st/ khác /v/ thế nào trong “lost” v.s. “love”). Phần học về âm (IPA) trong phát âm tiếng Anh hỗ trợ cực tốt khía cạnh này.
3. Syntactic parsing – Nắm vững ngữ pháp
Nghe: “She imagined the situation would improve.”
=> Người học nghe ra: “She is magic. The situation wood and proof.”
=> Nghe sai vì không biết “imagined” là động từ, cũng không nhận ra “would improve” là cấu trúc động từ → ghép câu sai ngữ pháp, thành vô nghĩa!
Ứng dụng: Khi nghe không hiểu, đừng chỉ đổ lỗi cho phát âm. Hãy hỏi: Mình có nhận diện đúng loại từ, đúng cấu trúc câu chưa?
Nghe sai cấu trúc = hiểu sai toàn bộ!
4. Comprehension & inference – Hiểu hàm ý người nói
Nghe: “It’s chilly in here.”
=> Hiểu mặt chữ là “trời lạnh trong này”
=> Nhưng ngữ cảnh là: Đóng giúp em cái cửa sổ.
Ứng dụng: Học cách suy luận dựa trên ngữ cảnh, cảm xúc, ẩn ý. Xem phim có phụ đề là một cách luyện hiệu quả!
***
P.S. Những bài viết của Quang đều dựa trên các nghiên cứu ngôn ngữ học. Lý thuyết được nêu trong nghiên cứu của (Goh & Vandergrift, 2021), Quang giải thích lại cho người học dễ hiểu.
