expert@moonesl.vn
Mọi người nghĩ chắc hẳn mình cày cuốc dùng hàng chục giờ mỗi ngày học tiếng Anh ghê lắm, nhưng thực ra không phải.
Cấp 1 – cấp 3
Từ năm lớp 1 tới cấp 3, mình giống như tất cả mọi người, chỉ học ngữ pháp. Bắt đầu từ hè lớp 7, mình bắt đầu tập trung học TA. Mỗi năm đều mua thêm sách TA nâng cao của lớp đó, ngoài thời gian học trên lớp, sẽ về nhà làm thêm bài trong sách nâng cao. Ngoài ra, mình cũng bỏ chút tiền học thêm ở nhà cô giáo dạy trên lớp. Buổi nào đi học về cũng ôn bài cẩn thận.
Đại học
Sau đó mình thi khối D vào FTU (28 điểm 3 môn, tính cả 2 điểm cộng do thi tốt nghiệp đạt 54 điểm thì phải). Khi vào đại học, mình cũng học nghe chép chính tả (trong năm đầu), học dịch (nghiêm túc được tầm 2 kỳ), bên cạnh đó thì tiết tiếng Anh cũng học giáo trình Market Leader gì đó nhưng thực sự là cưỡi ngựa xem hoa.
Điểm thi tiếng Anh hồi học ĐH cuối kỳ cũng chỉ toàn 8 điểm, không hơn. Thi cuối kỳ cũng có vấn đáp, đó có lẽ là lúc duy nhất mình thực hành nói tiếng Anh với ai đó. Trong khi các bạn khác khoe điểm TOEFL các kiểu, thì mình chẳng có gì. Mình rất thụ động luôn í! Cho nên, phải nói đó là thời kỳ tiếng Anh của mình gần như không có bước tiến triển vượt bậc nào cả.
Ra trường
Lần đầu mình phải thực sự dùng tới tiếng Anh là lúc được giới thiệu đi dịch một hội thảo du học tại trường. Một chị Trung Quốc sống ở Anh tới giới thiệu chương trình du học cho sinh viên trường mình. Than ôi, mình dịch cũng lõm ba lõm bõm, hiểu không hết những gì người ta nói. Tự thấy xấu hổ! May quá hôm đó có một chị giảng viên nhảy vào dịch giúp.
Tiếp đó, mình đi phỏng vấn làm phiên dịch dự án phi chính phủ. Một đứa bạn giới thiệu mình, có lẽ nó chê không lương thấp không thèm làm. Một dự án của một Việt kiều Mỹ đầu tư, nhưng nhiệm vụ là dịch cho một chuyên gia người Hà Lan. Dù công việc lương có thấp thật, nhưng mình học được cực kỳ nhiều. Đây có lẽ là thời gian đầu tiên trong đời mình được dùng tiếng Anh trong thực tế, dịch tài liệu, phiên dịch hội thảo & luôn sát cánh cùng chuyên gia. Ngày nào đi làm cũng nói tiếng Anh, đã nâng cấp khả năng giao tiếp của mình trong một thời gian ngắn!
Sau đó, mình xin tiếp làm thực tập cho một NGO khác. Hồi đó, sếp người Anh yêu cầu mình viết biên bản cuộc họp. Cứ khi nào sếp nói chuyện với các đối tác nước ngoài là mình như gà mắc tóc. Mình thấy họ nói như chim hót, vừa nghe vừa đoán, không chắc mình nghe đúng hay không. Cảm thấy tiếng Anh của mình vẫn còn khoảng trống, kém xa các đồng nghiệp.
Hồi đó, ngoài thời gian tương tác trong công việc, ở nhà mình cũng chẳng luyện thêm tí tiếng Anh nào cả. Túm lại cũng là lười!
Đi Mỹ lần đầu năm 24 tuổi
Như mình đã kể trước đây, sau tốt nghiệp 1 thời gian, mình kết hôn & theo chồng có học bổng (chính phủ) sang Mỹ du học. 2 năm đầu tiên chính là thời gian mình được cọ xát với một thứ tiếng Anh hoàn toàn khác. Tự nhận thấy người Mỹ ngoài đời nói nhanh như trong phim, accent đa dạng lắm, không dễ nghe như sếp người Anh hay người Hà Lan của mình trước đây. Mình nói họ cũng thấy khó hiểu mình hơn. Cảm giác như được vứt sang một thế giới mà tiếng Anh rất khác với những gì mình đã va chạm.
Hồi mới sang, mình bắt đầu luyện xem phim Mỹ. Nói chung hồi đó nghe cũng vẫn lõm bõm, vẫn phải nhìn phụ đề mới hiểu hết.
Mình được đi làm & giao tiếp nhiều với đồng nghiệp nên trình nghe nói lên khá nhanh. Quan trọng nhất, thời gian này mình tự tìm hiểu về PHÁT ÂM TIẾNG ANH. Đây là dấu mốc quan trọng. Từ ngày học phát âm, mình thấy xem phim Mỹ dễ hơn, nói nhanh hơn mà vẫn rõ ràng, cảm giác mình làm chủ được những gì mình nói, biết mình đang nói sai hay đúng & vì sao!
Học Thạc sỹ Ngôn ngữ
Sau khi theo chồng đi học 2 năm về, mình tiếp tục luyện TA + đi dạy. Về VN không có điều kiện luyện nói nhiều, nhưng 2 vợ chồng vẫn thường nói TA với nhau cho khỏi quên, và khi đi dạy các lớp giao tiếp, mình cũng nói TA với học viên. Ngoài ra, cũng hay nghe thêm podcast Eofire khi lái xe trên đường. Thời kỳ này là bận nhất, vừa dạy học vừa liên tục đẻ & chăm con nhỏ! Nhưng thời kỳ này cũng thử sức ôn thi TOEFL ibt trong 1 tháng năm 2013, mình đạt 113/120 (điểm nói 29/30, viết 30/30).
Sau 5 năm về VN, mình lại tới Mỹ học chương trình Th.s Ngôn ngữ Ứng dụng. Đây là thời kỳ dùng TA liên tục nhiều nhất của mình, tất cả các kỹ năng nghe-nói-đọc-viết kết hợp. Tất cả các kỹ năng đều được nâng cấp. Và đây chính là lúc mình thấy rõ nhất lợi ích của học phát âm tiếng Anh. Nhờ nó mà mình mới học tập suôn sẻ & đạt nhiều thành tích. Tới tận bây giờ, sau khi đã tốt nghiệp được 7 năm, các thầy cô vẫn nhớ & yêu quý mình.
Sau khi học xong, mình lại trở về quê hương yêu dấu, tiếp tục đi dạy & tự luyện TA (xem phim – nói chuyện với gia đình = tiếng Anh, ghi âm mỗi ngày…).
Rồi sau đó, mình apply & giành được 2 suất Học bổng tiến sĩ Mỹ. Gọi là học bổng để mọi người quen tai, thực tế ở Mỹ gọi là TA hoặc GA. Mình đi dạy sv Mỹ undergraduate thì trường miễn tiền học phí + bảo hiểm + trả thêm stipend hàng tháng.
Nói chung, ngẫm lại, mình thấy trình nghe nói của mình tiến bộ tích cực nhờ mấy yếu tố sau:
1. Học phát âm (nếu không có nó, TA của mình không bao giờ bật lên nổi).
2. Tương tác rất rất nhiều trong thực tế.
3. Tự luyện thêm ở nhà khi không có điều kiện tương tác (xem phim, nghe podcast, nói & ghi âm thời kỳ ở VN).
Tác giả: Moon Nguyễn
