expert@moonesl.vn
Làm thế nào để nói tiếng Anh dễ hiểu???
Câu trả lời đơn giản là: “Nói nhanh!”
Nghiên cứu của Okim Kang (2010) thực hiện tại một trường đại học lớn ở Mỹ, tập trung vào các trợ giảng quốc tế (ITA – international teaching assistants). Nghiên cứu chỉ ra TỐC ĐỘ là yếu tố QUAN TRỌNG NHẤT ẢNH HƯỞNG TỚI SỰ DỄ HIỂU (INTELLIGIBILITY) khi nói tiếng Anh với người bản xứ.
1. Làm thế nào để nói nhanh?
Tốc độ nói bao gồm:
- Số lượng âm tiết (hoặc từ) bạn nói tiên tục được (Mean Length of Run)
- Tốc độ phát âm không tính khoảng im lặng (bao nhiêu từ một phút), và;
- Tỉ lệ thời gian phát âm liên tục (trong một phút nói liên tục bao nhiêu giây)
Là những yếu tố dự đoán quan trọng nhất cho độ dễ hiểu. Ba yếu tố đo tốc độ nói này giải thích được đến 35% sự khác biệt trong đánh giá của người nghe.
Nói cách khác: ITA (trợ giảng là sinh viên quốc tế) nào nói trôi chảy, đều đặn, ít ngập ngừng thì được đánh giá là dễ hiểu hơn. Trong nghiên cứu này, một sinh viên còn nhận xét: “Thầy nói chậm đến mức sinh viên sẽ ngủ gật mất.”
2. Tốc độ nói tối ưu
Tuy nhiên, điều quan trọng cần làm rõ là: tốc độ nói “nhanh hơn” ở đây không có nghĩa là nói như bắn súng. Trong nghiên cứu, người nói nhanh nhất chỉ đạt 4.69 âm tiết/giây – vẫn chậm hơn tốc độ trung bình 5.0 âm tiết/giây của người bản ngữ. Điều này cho thấy tốc độ lý tưởng là nhanh hơn mức trung bình của người học tiếng Anh, nhưng vẫn chậm hơn người bản xứ – vừa giúp dễ hiểu hơn, vừa thể hiện sự trôi chảy, tự nhiên trong giao tiếp.
Trong 3 yếu tố này, khả năng nói cụm dài (Mean Length of Run) là yếu tố quan trọng nhất. Việc nói từng từ (choppy speech) khiến người nghe không kết nối được các từ trong một câu.
3. Ứng dụng với người học tại Việt Nam
Điểm khác biệt giữa ITA (như Quang) và người học tiếng Anh ở Việt Nam là: ITA họ nói chậm hay nhanh thì đều là phát âm tương đối rõ ràng. Do đó, tốc độ nói bản thân nó đã là một dạng “đẳng cấp” – tức là người nói nhanh hơn thường có khả năng xử lý ngôn ngữ tốt hơn người nói chậm hơn. Họ ít gặp vấn đề “nói mà không ai hiểu” giống như người học ngoại ngữ.
Do đó, nếu bạn là người học ở môi trường EFL (như Việt Nam), chưa từng giao tiếp thường xuyên với người bản ngữ, hoặc chưa vững phát âm – thì nói nhanh có thể là một thảm họa giao tiếp.
Nghe như “giống bản ngữ” chưa chắc là điều tốt nếu phát âm sai, ngắt sai nhịp, nhấn sai chỗ – người nghe sẽ không hiểu gì cả, và việc giao tiếp sẽ thất bại hoàn toàn (communication breakdown). Vì vậy, người học cần thận trọng: tốc độ chỉ nên tăng khi bạn đã PHÁT ÂM RÕ, nói đúng nhấn nhá, ngữ điệu mạch lạc. Còn nếu chưa đạt được điều đó, hãy ưu tiên sự rõ ràng trước đã.
4. Kết luận
Tóm lại, tốc độ nói có liên hệ rất rõ đến khả năng được người nghe hiểu. Nhưng nó chỉ phát huy hiệu quả nếu đi kèm với PHÁT ÂM CHUẨN và khả năng kiểm soát nhịp nói. Với ITAs – những người có trình độ rất cao – nói nhanh là dấu hiệu của sự thành thạo. Nhưng với người học ở môi trường EFL, nói nhanh khi chưa sẵn sàng là con dao hai lưỡi. Việc đầu tiên bạn cần nghĩ tới là phát âm tiếng Anh rõ ràng để có sự tự tin rằng, khi mình tăng tốc, người khác vẫn hiểu được.
Tác giả: Quang Nguyễn
