expert@moonesl.vn
Nói đến “phát âm chuẩn” nhiều người nghĩ ngay đến tra IPA, hoặc nghe từ điển. Nhưng câu chuyện không đơn giản như vậy.
Việc học phát âm không chỉ là đọc đúng từng từ riêng lẻ
Khi nói, chúng ta gần như không bao giờ nói từng từ một. Do đó, việc phát âm chuẩn không chỉ nằm ở đọc được đúng 1 từ, mà là nói được cả 1 cụm.
Rất nhiều người học bắt đầu bằng phát âm từ. Nhưng cần biết rằng, phát âm của 1 từ riêng lẻ trong tiếng Anh và phát âm đúng từ đó trong câu nghe cũng không giống nhau. Lý do là khi phát âm 1 từ, từ đó tự động là “từ được nhấn rõ nhất trong cụm” (Prominence). Khi phát âm từ đó trong câu, đôi khi nó không phải là từ rõ nhất, nên cách phát âm thay đổi.
Một ví dụ đơn giản là từ “in” nếu phát âm 1 mình thì luôn là “in”. Nhưng nếu phát âm trong câu thì “I live in Hanoi” thì “in” phát âm nghe giống “an” (dạng giảm lược).
Mục tiêu thật sự của việc học phát âm không chỉ là nói chuẩn một từ
Dù sao, mục tiêu của việc học phát âm cũng không phải là để khoe: Tôi phát âm chuẩn được từ này rồi!!! Nó là để nghe được tiếng Anh khi người khác nói. Ồ, cái này rất quan trọng đó nghen. Rất nhiều người nghĩ học phát âm là để nói, nhưng thực chất trước hết là để nghe đã. Theo lý thuyết Speech Learning Model của James Flege, bạn không thể nói được chuẩn trước khi nghe được sự khác biệt giữa các âm (như live vs leave) chẳng hạn.
Và đương nhiên, phát âm sẽ giúp bạn nói nữa.
Vậy, học phát âm thế nào thì chuẩn?
Tất nhiên là bạn sẽ phải nghe rồi. Một chương trình phát âm mà không buộc bạn phải nghe, nó là đồ bỏ đi. Đấy là lý do tại sao, mình rất phản đối việc dùng Phonics để học phát âm. Lý do là “phonics” là dựa vào mặt chữ để đoán phát âm, mà không phải là nghe! 📖
Sau đó, “corrective feedback” rất quan trọng. Có nghĩa là bạn sẽ tiến bộ cực nhanh nếu có 1 người ngồi nghe và nhận xét được phát âm của bạn thế nào. Mà để nhận xét được thì giáo viên phải giao tiếp tiếng Anh cực tốt, để biết được lỗi nào là nghiêm trọng, lỗi nào không!
Chưa xong, bạn cần nghe rất nhiều các chất giọng khác nhau. Cái này trong ngôn ngữ học gọi là High Variability Phonetic Training, là phương pháp đào tạo phát âm giúp nâng cao khả năng nghe.
Và nói cũng là 1/2 của nghe. Bạn nói càng nhiều thì càng có điều kiện cải thiện phát âm. Giao tiếp cũng là 1 trong những biện pháp cực hiệu quả để nâng cao khả năng phát âm của mình.
Các yếu tố tâm lý cũng đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao khả năng phát âm.
