expert@moonesl.vn
Nghe Tiếng Anh Là Quá Trình Kích Hoạt Và Loại Trừ Âm Thanh
Khi bạn nghe tiếng Anh, não không chờ đến cuối câu rồi mới hiểu. Ngược lại, nó hoạt động cực nhanh và “tham lam”: xử lý từng âm một, đồng thời kích hoạt hàng loạt khả năng ngay từ những mili-giây đầu tiên. Nghe không phải là đoán mò, mà là một quá trình loại trừ dần dựa trên âm thanh bạn nhận được.
Ví dụ, khi bạn nghe: “he’s the k…”. Ngay tại âm /k/, não đã mở ra cả một danh sách: king, kid, killer, cop, car… — rất nhiều lựa chọn cùng tồn tại song song. Khi âm thứ hai xuất hiện, “ki…”, não lập tức loại bỏ những từ không còn phù hợp, như cop hay car. Đến khi nghe “kill…”, thì king cũng bị gạch tên, và killer trở thành ứng viên sáng giá nhất. Nghĩa là: nghe = kích hoạt → loại trừ → chốt đáp án, diễn ra liên tục và cực nhanh.
Nghe Sai Âm, Não Sẽ Đi Lạc Hướng
Vấn đề bắt đầu khi bạn nghe sai âm. Giả sử bạn nghe âm /æ/ (như trong cat) thành /e/. Khi nghe “ca…”, thay vì kích hoạt nhóm từ đúng như cat, cab, cattle, castle, não bạn lại đi sang một con đường khác, kích hoạt những từ thuộc nhóm âm /e/ như kettle, chemistry, ketchup. Lúc này, não đã bị dẫn sai hướng. Đến khi có thêm thông tin phía sau, việc “quay đầu” để sửa sai tốn rất nhiều năng lượng, và trong nhiều trường hợp, không kịp nữa. Bạn bị lạc trong chính những lựa chọn sai mà não đã tạo ra ban đầu, và kết quả là… không tìm được từ khóa đúng.
Đó cũng là lý do vì sao người bản ngữ (L1) rất hiếm khi nghe ra những từ “ảo ma Canada” – những từ nghe có vẻ giống tiếng Anh nhưng thực ra không tồn tại. Hệ thống âm của họ đã quá vững, nên não gần như không kích hoạt sai nhóm từ. Trong khi đó, người học ngoại ngữ thì dễ bị “dẫn đi lạc”, chỉ vì một âm nghe sai.
Muốn Nghe Tốt Hơn, Phải Giữ Cho Não Đi Đúng Đường
Vì vậy, nếu bạn muốn nghe tiếng Anh tốt hơn, bạn không thể bỏ qua âm. Việc phân biệt rõ những cặp như sit – seat, bed – bad, see – she không phải để “phát âm cho hay”, mà để giữ cho não đi đúng đường khi nghe. Nghe đúng âm = kích hoạt đúng nhóm từ. Kích hoạt đúng nhóm từ = hiểu nhanh, hiểu chính xác, và không bị lạc giữa rừng lựa chọn trong đầu mình.
Đó là lý do vì sao người học tiếng Anh học vài buổi về âm đã có khả năng tiến bộ vượt bậc khi nghe!!!
