Trẻ em Việt Nam học tiếng Anh 9-12 năm mà ít dùng được? Lý do tại sao?
Thứ nhất, vì có dùng bao giờ đâu mà dùng được. Trên lớp học toàn ngữ pháp, có mấy học sinh đến lớp học tiếng Anh mà nghe – nói tiếng Anh? Có mấy học sinh được nghe cô giáo đọc truyện tiếng Anh và viết những câu chuyện riêng của chúng một cách thực sự ý nghĩa?
Thứ 2, có ai khuyến khích nó dùng đâu mà dùng được. Các bài test trên lớp có bao nhiêu % là nghe, nói, giao tiếp? Học sinh đi học nếu nghe – nói giỏi cũng rất ít đất “dụng võ”. Thậm chí đến thi tốt nghiệp lớp 10, PTTH cũng đâu có thi nghe – nói – viết đâu.
Thứ 3, có môi trường để sử dụng đâu mà dùng được? Nói ở đâu, nói với ai? Ở lớp tiếng Anh thì cô giáo vẫn dùng tiếng Việt để nói. Thậm chí bố mẹ cho đi học thêm cũng vẫn là ngồi nghe giảng bằng tiếng Việt. Thực trạng là nhiều giáo viên tiếng Anh cần được hỗ trợ rất nhiều để có thể giao tiếp tiếng Anh. Cứ đặt mục tiêu ESL trong 10 năm nữa, mà đến giờ giáo viên tiếng Anh vẫn không dạy học bằng tiếng Anh là không ổn.
Thứ 4, mục tiêu duy nhất ở trường là học để thi, thì ai mà học để dùng? Học để thi có nghĩa là sai 1 chút là bị mắng, là chịu hậu quả. Học để dùng thì khác, càng sai nhiều càng rút kinh nghiệm để nói tốt hơn. Nền giáo dục và gia đình phải tìm được mục đích để trẻ sử dụng tiếng Anh trong cuộc sống: để đọc sách, xem phim, thậm chí chơi game cũng được… Thiếu đi mục tiêu chính xác, rất khó để phát triển.
Thứ 5, mắc lỗi là bị sỉ vả, bị “làm nhục”, thì ai dám mở miệng? Nhiều khi giáo viên rất sợ nói tiếng Anh, sợ bị học sinh và phụ huynh nhảy vào “đánh hội đồng”, rằng cô phát âm sai, nói sai ngữ pháp… Cần nhớ rằng, tiếng Anh không phải tiếng mẹ đẻ, nên mắc lỗi là chuyện đương nhiên. Một nền giáo dục thích chỉ trích: cô chê trò nói sai, phụ huynh chê cô nói ngọng… Rút cục chẳng ai dám mở mồm ra mà nói tiếng Anh cả. Hãy coi mắc lỗi là một niềm tự hào, vì cô/trò đang cố gắng, chứ không phải thứ để dè bỉu.
GIẢI PHÁP
🔹 Tăng nghe – nói thực chất mỗi ngày. Giảm giảng ngữ pháp, tăng hoạt động giao tiếp, kể chuyện, đóng vai, thảo luận.
🔹 Đưa nghe – nói vào kiểm tra và đánh giá. Kỹ năng nào được đưa vào bài test thì kỹ năng đó mới được tôn trọng và ưu tiên luyện tập.
🔹 Dạy tiếng Anh bằng tiếng Anh. Giáo viên dùng tiếng Anh tối đa trên lớp. Học thêm cũng là môi trường sử dụng, không phải “nghe giảng về tiếng Anh”.
🔹 Thay đổi mục tiêu của việc học. Học để dùng trong đời sống thật. Cho trẻ có mục đích rõ ràng: đọc truyện, xem phim, nói chuyện, du học…
🔹 Chấp nhận sai, coi sai là một bước tiến. Cứ nói/viết đã, sửa sau. Văn hóa này phải đến từ nhà trường, gia đình và chính giáo viên.
📌 Ngắn gọn: Không dùng thì chả bao giờ dùng được!!!
