expert@moonesl.vn
Rất nhiều người học tiếng Anh tin rằng: “Không nghe rõ một từ cũng không sao, cứ dựa vào bối cảnh mà đoán.” Nghe thì có vẻ hợp lý, thậm chí còn khá thông minh. Nhưng vấn đề là não của chúng ta không vận hành theo cách đó.
Cách Não Bộ Xử Lý Khi Nghe Tiếng Anh
Khi nghe một câu tiếng Anh, bạn không hiểu bối cảnh trước rồi mới quay lại lấp chỗ trống. Não bạn xử lý theo thứ tự: nhận diện âm thanh → ghép âm thành từ → kích hoạt nghĩa của từ → rồi mới đặt nó vào bối cảnh.
Nếu ngay từ bước đầu tiên bạn không nghe ra âm, thì bạn không có “nguyên liệu” để tiếp tục. Không có từ thì không có nghĩa. Không có nghĩa thì bối cảnh cũng… chả liên quan gì đến việc cứu bạn cả.
Khi Nào Bối Cảnh Mới Có Tác Dụng?
Bối cảnh chỉ có tác dụng khi bạn đã nghe được ít nhất một phần của từ. Ví dụ, nếu ai đó nói “I went to the super… yesterday”, bạn có thể đoán là “supermarket” vì bạn đã nghe được “super-”. Não bạn có dữ liệu để suy luận.
Nhưng nếu âm bị phát sai quá xa, ví dụ “coffee” nghe thành “copy” hoặc “ship” nghe thành “sheep”, thì bạn không còn ứng viên nào đúng trong đầu để chọn nữa. Lúc đó não không biết nên đoán theo hướng nào. Nó giống như bạn đang giải toán mà đề bài bị in nhòe mất một con số quan trọng — không phải bạn thiếu thông minh, mà bạn thiếu dữ liệu.
Vì Sao Nghe Tiếng Anh Khó Hơn Tiếng Mẹ Đẻ?
Thêm một điều nữa: khi nghe tiếng mẹ đẻ, bạn xử lý gần như tự động. Bạn có vốn từ lớn, bạn quen âm thanh, bạn đoán cực nhanh.
Nhưng khi nghe tiếng Anh, não bạn phải làm việc chậm hơn, vốn từ của bạn nghèo nàn hơn, và tai kém thính nhạy hơn. Chỉ cần một âm sai, não gần như sẽ xác định từ khóa sai. Và khi từ đúng không được kích hoạt trong não, bối cảnh không thể nhảy vào cứu.
Phát Âm Là Điều Kiện Cơ Bản Để Nghe Hiểu
Vì vậy, đừng tự an ủi rằng “nghe không rõ thì đoán.” Đoán chỉ hiệu quả khi bạn đã nghe được nền tảng âm thanh đủ rõ để não kích hoạt đúng từ. Phát âm không phải để cho giống người bản ngữ, cũng không phải để nói cho “hay”. Nó là điều kiện cơ bản để thông tin được truyền đi trọn vẹn.
Không hiểu rõ về cách nghe và phát âm, mọi chiến lược đoán nghĩa đều trở nên mong manh. Và khi giao tiếp bằng tiếng Anh, mong manh thường đồng nghĩa với… nghe chẳng hiểu gì.
