NGHE TIẾNG ANH KHÓ VÌ BẠN ĐANG NGHE QUA BỘ LỌC TIẾNG VIỆT
Nhiều người học tiếng Anh rất chăm: nghe podcast, xem phim, bật audio cả ngày. Nhưng lạ một cái là càng nghe lại càng thấy mệt, càng nghe càng nản, vì “nghe hoài mà vẫn không hiểu”. Lúc đó, ta thường tự kết luận rất nhanh: chắc do mình dốt, do từ vựng ít, do chưa nghe đủ. Nhưng sự thật là… bạn không hề dốt, mà bạn đang nghe tiếng Anh qua bộ lọc tiếng Việt trong đầu mình.
Từ nhỏ tới lớn, tai và não của bạn được huấn luyện để nghe tiếng Việt – một ngôn ngữ mà mỗi tiếng gần như nghe tách bạch, đều đều, không có trọng âm kiểu “lúc to lúc nhỏ” như tiếng Anh. Bạn quen với việc mỗi âm nghe khá rõ, khá tròn, ít bị nuốt. Thế nên khi chuyển sang tiếng Anh, não bạn vẫn dùng đúng cách nghe đó để xử lý một ngôn ngữ… vận hành hoàn toàn khác.
Người bản xứ không nói từng từ rời rạc như trong sách. Họ nối âm, họ nuốt âm, họ nhấn trọng âm vào chỗ quan trọng rồi lướt rất nhanh qua phần còn lại. Nhưng tai bạn thì vẫn đang cố “bắt từng chữ”, vẫn đang tìm những âm quen thuộc của tiếng Việt. Kết quả là bạn nghe thấy âm thanh, nhưng không ráp được thành từ, nghe được từ nhưng không ráp được thành câu, nghe được câu nhưng không kịp hiểu ý. Rất mệt.
Thế nên mới có chuyện: nhìn transcript thì “à, câu này dễ mà”, nhưng nghe thì lại không ra. Không phải vì người ta nói khó, mà vì não bạn đang bẻ âm tiếng Anh thành âm tiếng Việt cho dễ xử lý, và chính việc “bẻ” đó làm bạn nghe sai ngay từ đầu.
Nghe tiếng Anh khó không phải vì bạn nghe ít. Mà vì bạn nghe sai cách. Bạn đang cố dùng một hệ thống nghe của tiếng Việt để giải mã một ngôn ngữ không hoạt động theo logic tiếng Việt. Giống như lấy remote của TV để điều khiển máy lạnh — bấm hoài không chạy, rồi lại đổ tại máy.
Khi bạn hiểu được điều này, bạn sẽ bớt tự trách mình. Và quan trọng hơn, bạn sẽ bắt đầu luyện nghe theo hướng khác: không cố nghe cho “quen tai”, không cố dịch trong đầu, mà học cách quen dần với trọng âm, nhịp điệu, cách nói thật của tiếng Anh. Lúc đó, bạn sẽ thấy một điều rất thú vị: tiếng Anh không hề chậm lại, nhưng tự nhiên bạn nghe được nhiều hơn.
Nghe khó không phải do bạn kém.
Mà vì từ trước tới giờ, bạn dùng… sai bộ lọc.
Tác giả: thầy Quang Nguyễn
