expert@moonesl.vn
Hầu hết lý do người học gặp khó khăn khi nghe tiếng Anh liên quan đến giảm âm (reduction) và nuốt âm (elision)
Hầu hết thế hệ của Quang học đọc (một thời gian dài) trước khi học nghe. Do đó, khi nghe những kiểu “…lie opener” như trong video này thì rất khó xác định từ; vì chữ “lie” nó quanh quẩn trong đầu.
NỐI ÂM – Quang mất 1 giây mới nghe hiểu được, bạn thì sao???
Phát âm tốt giúp mình nghe chuẩn, nhưng chính HIỂU VỀ NỐI ÂM giúp nhận diện từ khóa. Tụi nhỏ học nghe trước khi học đọc thì có lẽ ít gặp vấn đề này hơn.
Cho nên các phụ huynh muốn con giao tiếp tốt thì nên cho con làm quen với nghe trước (xem Netflix, Youtube… tiếng Anh). Đừng gò con học đọc trước khi học nghe.
Còn bản thân người học, nếu đã “trót” học đọc trước khi học nghe, thì cần hiểu về phát âm tiếng Anh. Để nghe được, có 5 nội dung cực quan trọng: IPA (âm), trọng âm, nhạc điệu (rhythm), giảm âm, và RẤT QUAN TRỌNG LÀ NỐI ÂM.
Không có 1 lời giải đơn giản cho kỹ năng nghe. Nhưng nếu từ vựng và ngữ pháp không phải vấn đề với bạn. Có lẽ nên bắt đầu học phát âm tiếng Anh một cách nghiêm túc để bứt phá.
Khi nói đến phát âm tiếng Anh, nhiều người nghĩ chỉ là học về âm, nhưng hiểu như thế chưa đủ. Học phát âm bao gồm rất nhiều nội dung khác, như trọng âm, giai điệu, nói theo cụm…
Bài viết liên quan: Phát âm tiếng Anh là gì?
Hầu hết lý do mình gặp khó khăn khi nghe tiếng Anh liên quan đến giảm âm (reduction) và nuốt âm (elision). Giảm âm là việc không phát âm đầy đủ một âm, ví dụ “for” nghe giống “fer”. Còn nuốt âm là không phát âm nào đó, ví dụ “kind of” nói thành “kinda”.
Giảm âm và Nối âm thường gặp trong tiếng Anh
Sau đây là một vài câu chuyện liên quan tới giảm âm, nuốt âm mà mình trải qua.
1. Câu chuyện 1: Super salad
Hồi đó mới quay lại Mỹ năm 2017, mình vào cửa hàng pizza gọi món. Bạn bồi bàn hỏi: “OK, so for aptertizer, would you like super salad?”. Mình tròn mắt ngạc nhiên, hỏi lại: “Super salad? Sorry, I don’t get that”. Bạn ý nói rõ lại từng từ: “Would you like soup or salad?”. Mình cười: “Salad, please”.
Đây là hiện tượng giảm âm, vì mình kỳ vọng từ “or” được nói rõ ràng, nhưng người ta giảm âm thành “er”. Sau đó, từ “soup” nối âm với “er” nghe thành “super”. Sau này, mình biết vậy nên không bao giờ nghe sai nữa.
2. Câu chuyện 2: Pizza paper
Ở Mỹ được hai năm, một hôm, con trai mình đi học về kể với mẹ về chuyện nghe nhầm tiếng Anh. Thầy giáo nói “Give me a Pizza paper, please”, cậu không hiểu vì sao lại có “Pizza paper”.
Là thạc sĩ ngôn ngữ học, vợ mình hiểu ngay ra vấn đề và giải thích với con “Did he mean piece of paper”. Chàng trai cười khoái chí vì mẹ đã giải thích đúng.
Trong trường hợp này, con mình nhầm do nghe không quen. Cụm “A piece of paper” hay được đọc nhanh thành “a piece /ə/ paper” – âm /f/ trong từ “of” bị nuốt đi, vì có phụ âm /p/ đứng ngay sau nó. Thành thử ra, âm /s/ ở cuối từ /pis/ với âm /ə/ trong nghe như /pis-əv/, cũng gần na ná với từ “pizza” /ˈpitsə/ (có âm /t/, chặn một cái).
Phân tích thì phức tạp thế thôi, chứ học để dùng thì nắm nguyên tắc một chút, nghe nhiều và nói nhiều một chút sẽ quen.
3. Câu chuyện 3: Other any…
Trong một lần nghe đài “Michigan radio”, mình nghe có câu: “Other any private companies that can provide the service?”.
Đoạn này đang nói về tình hình khan hiếm ở Nam Sudan do chiến tranh. Mình đã nghĩ “Câu này là sao nhỉ, sao lại other ở đây?”. Mãi mình mới ngẫm ra, người ta hỏi “Are THERE any private companies that can provide the service?”. Từ “there” bị giảm đi, nghe thành “ther” nên nghe cả cụm thành “other”.
Kết luận
Thế mới biết, học phát âm rất hữu dụng trong nghe.
Có thể thấy, trong nghe tiếng Anh, giảm âm với nối âm, nuốt âm, biến âm là những hiện tượng khiến nhiều người học ở Việt Nam gặp khó khăn nhiều nhất, dễ gây hoang mang nhất.
Nếu được học đầy đủ, chưa chắc bạn nghe đã ra hết 100%, nhưng cùng với thực hành và chiêm nghiệm, dần dà bạn sẽ nghe sẽ không sót từ nào cả.
Cô Moon hướng dẫn cách tự học phát âm tiếng Anh
Đáng tiếc, do nhận thức sai lầm (rằng phát âm thì chỉ học về âm) mà rất ít người học phát âm tiếng Anh thành thạo về giảm âm và nuốt âm, nên họ bỏ lỡ cơ hội để có thể nghe tự tin và nói tiếng Anh tự nhiên.
Tác giả: Quang Nguyễn
Bài đăng trên báo: vnexpress
